Elze & Hellen

‘Het gaat veel verder dan spullen ruilen – het draait om de mensen en hun verhalen.’

Ontmoet Elze en Hellen, vrijwilligers van de kledingruilwinkel in Weesp. De activiteiten van deze dames en hun collega’s gaan veel verder dan het beschikbaar stellen van kleding. In het pand van Versa Welzijn hangt een ongedwongen sfeer van ontmoeting en gezelligheid. Tussen de kledingrekken door klinken vrolijke gesprekken en af en toe een lach. Een aantal klanten speurt naar mooie items, terwijl iemand anders rustig een kopje koffie drinkt en een praatje maakt met een medebezoeker.

Elze: ‘Toen ik ziek werd, kwam er af en toe een maatschappelijk werker van Versa langs, Elfi. In de loop van de tijd leerde ze mij en mijn verleden beter kennen. Ik had 35 jaar in de horeca gewerkt, en was altijd omringd door mensen, maar toen ik ziek werd, stond ik ineens alleen. Ik dacht dat ik veel vrienden had, maar het bleek vooral de kroeg te zijn die ons verbond. Thuis wachtte alleen mijn hondje op me.’

‘Op een dag zei Elfi dat ze iets leuks voor mij had bedacht. ‘Nou’, zei ik, ‘dat weet ik nog zo net niet… het hangt er vanaf wat het is.’ In het begin was ik sceptisch over het idee van een kledingruilwinkel, maar toen ik eenmaal begon, vond ik het steeds leuker. Ik kreeg hulp van Hans, de klusjesman van Versa, die de zware klussen deed waar kracht voor nodig was. Elke keer als ik in de winkel stond voelde het goed. Dus ik dacht: ik zie wel waar het schip strandt. Maar ja, dat schip is inmiddels alleen maar groter geworden.’

‘Vorig jaar hebben we zelfs een kleine verbouwing gehad. Iemand van Versa hielp ons de oude stellingen te vervangen door vaste kledingrekken. Veel van wat je hier ziet, zoals de kleedkamer, is door Hans in elkaar getimmerd.’

‘Er is nog geen dag geweest dat ik het niet leuk vond om hier naartoe te gaan. Het is elke keer anders, en juist dat maakt het zo bijzonder. Het gaat veel verder dan spullen ruilen – het draait om de mensen en hun verhalen. Sommige klanten die hier kleding komen ruilen, zijn wat lastig van karakter, maar we weten daar goed mee om te gaan. Uiteindelijk zoeken veel van hen vooral een stukje aandacht.’

Hellen: ‘Sommige mensen die hier komen, zijn ziek of eenzaam. Gisteren kwam een man kleding brengen van zijn overleden vrouw, en een half uur later kwam een vrouw die haar man verloren had. Kun je je voorstellen wat een enorme stap het voor hen moet zijn om die kleding weg te brengen? Dan ga je natuurlijk even met hen in gesprek.’

Elze: ‘We hebben hier een grote tafel staan waar iedereen wat te drinken kan pakken. ’s Middags zit er vaak een meneer die zijn broodje hier komt eten, gewoon omdat hij het zo gezellig vindt. Hij neemt altijd wat spulletjes voor ons mee. We hebben zelfs een klant die helemaal vanuit Lelystad komt; ze vindt het hier zo fijn dat ze die reistijd er graag voor over heeft.’

‘Klanten komen soms met vragen waarop wij zelf geen antwoord hebben, bijvoorbeeld over de bijstand. In die gevallen schakelen we de hulp van Versa in. Verder runnen wij deze plek volledig zelfstandig, en het is prettig dat zij ons die vrijheid geven. Gisteren kwam een medewerker langs om te horen hoe wij Burendag hadden ervaren. Ze zijn betrokken, maar niet bemoeizuchtig. Alles draait om het vertrouwen dat je in elkaar hebt. We doen dit werk al jarenlang en hebben daardoor veel ervaring.’

‘Door mijn jaren in de horeca ligt omgaan met mensen mij op het lijf geschreven. Ik zeg wat ik op mijn hart heb en ik maak veel grapjes, want dat maakt het allemaal wat luchtiger — ook voor mezelf. Veel verhalen die je hier hoort, raken me echt, en natuurlijk zijn er weleens spanningen.’

Hellen: ‘Laatst kwam er iemand binnen die een confronterende opmerking over het geloof maakte. Dat kap ik meteen af. We spreken hier niet over politiek of geloof. Die regel komt misschien hard over, maar voorkomt onnodige spanning. Daarnaast letten we op praktische zaken. Soms nemen klanten te veel kleding mee, en dan zeggen we daar iets van, zodat alles eerlijk verdeeld wordt. Maar over het algemeen heerst hier een sfeer waar mensen elkaar veel gunnen.’

Elze: ‘Die meneer die net langskwam, heeft zijn been gebroken en kan moeilijk lopen. De wandeling naar onze ruilwinkel is hét hoogtepunt van zijn dag. Hij krijgt altijd een kopje koffie met wat lekkers erbij. Hier tegenover woont een oudere dame die volgende maand 90 jaar wordt. Ze is onze oudste klant, en het wordt steeds lastiger voor haar om de oversteek te maken. Maar ze is vanaf dag één onze vriendin en we maken altijd tijd voor een praatje. Zo proberen we iedereen die hier langskomt aandacht te geven. Het is intensief, maar dankbaar werk. Mijn man zegt vaak: ‘Ga je alweer die kant op?’ Maar ik kan het gewoon niet laten. Ik ben hier op mijn plek.’

Tekst en foto’s: Anna Swagerman