Saskia

‘Als er iemand op je zit te wachten als je opstaat, begin je de dag als een blij mens.’

Ontmoet Saskia (70), een bezige bij die zich onder andere inzet als taalcoach en aanspreekpunt voor moeders in wijkcentrum St. Joseph van Versa Welzijn in Hilversum. Ze had altijd al de wens om anderen te ondersteunen. Na haar pensioen ontdekte ze dat vrijwilligerswerk niet alleen voldoening geeft, maar ook zorgt voor meer nabijheid tot de ervaringen en uitdagingen van mensen uit andere culturen.

‘Op een dag haalde ik mijn kleindochter van huiswerkbegeleiding hier in het wijkcentrum. Daar zag ik een oproep hangen: taalcoaches gezocht. Dat leek me altijd al mooi om te doen, maar voorheen met een fulltimebaan lukte dat niet. Nu kon het: ik was met pensioen. Ik heb 46 jaar bij de bibliotheek gewerkt en speelde soms met de gedachte om het onderwijs of maatschappelijk werk in te gaan, maar daarvoor waren specifieke diploma’s nodig. Die stap durfde ik destijds niet te zetten.’

‘De bibliotheek was ook een goede plek om mensen te ontmoeten die hulp nodig hadden, maar de contacten waren vaak vluchtig. Zo kwam er bijvoorbeeld een moeder een boek lenen over opvoeding, en zag ik aan haar ogen hoe gespannen ze was. Als ik dan vroeg hoe het met haar ging, kwamen de tranen. Maar tussen de boekenkasten was er weinig ruimte om daar echt op in te gaan. Nu, door mijn vrijwilligerswerk voor Versa, kan dat wel: ik heb de tijd om dieper contact te leggen.’

‘Niet iedereen die naar de taallessen komt, maakt zijn huiswerk, en soms krijg ik te horen dat ik strenger moet zijn. Maar ik merk dat je meer bereikt als je meebuigt. Het is heel makkelijk om te oordelen over iemand die hier al jaren woont en de taal nog niet spreekt. Maar veel gezinnen dragen een enorme bagage met zich mee; daar ben ik nu getuige van. In zo’n situatie is het moeilijker om je hoofd vrij te maken en dingen voor elkaar te krijgen. Ik beschouw mijn taallessen als meer dan alleen het onderwijzen van een taal; het is ook een contactmoment. Als ik zie dat mensen blijer weggaan dan toen ze kwamen, dan is dat vaak meer dan voldoende.’

‘Zelfs de meest introverte persoon voelt zich tijdens mijn les veilig genoeg om te delen wanneer iets niet goed gaat. Ik vroeg laatst, een dag na het Suikerfeest, of iedereen een mooie dag had gehad. Iedereen reageerde enthousiast, behalve één Marokkaanse dame. Al snel bleek waarom: ze had het feest helemaal alleen doorgebracht. De reactie van de groep was hartverwarmend. Ze noteerden haar telefoonnummer en beloofden dat ze voortaan niet meer alleen zou zijn tijdens zulke momenten. Niet veel later zat ik spontaan bij haar aan de thee, en we hebben samen haar Ikea-kast in elkaar gezet. Hoe geweldig is dat?’

‘Dat ik iets voor mensen kan betekenen na mijn pensioen, vind ik echt geweldig. Ik begon dus als taalcoach en sinds een klein jaar ben ik ook betrokken bij het Mama Café van Versa; een ontmoetingsplek voor moeders met jonge kinderen. Hier kunnen ze ervaringen delen, tips over opvoeding uitwisselen en natuurlijk gezellig een kopje koffie drinken. Ik ben de enige oma tussen alle moeders. Soms lees ik voor aan de kinderen, maar ik ben ook gewoon een aanspreekpunt. Veel van deze moeders komen niet uit Nederland en hebben hier geen familie of partner; ze staan er alleen voor wat betreft de opvoeding. Ik zie mezelf daarom als een soort “steunoma”.’

‘Ik heb het zelf als alleenstaande moeder ook pittig gehad. Mijn werk was mijn redding: even los van het gezinsleven. Veel moeders die ik hier ontmoet hebben die kans niet – zij dragen continu de zorg voor hun kinderen. Daarom wil ik iets betekenen voor deze doelgroep. Het Mama Café is echt een steunpunt voor hen. Laatst vertelde een moeder dat ze taalles wilde volgen, maar ze had geen oppas voor haar kind. Toevallig viel haar les samen met het Mama Café, dus boden alle moeders en ik aan om haar zoon wekelijks op te vangen. Zo’n schattig jongetje, hij gaat van hand tot hand. Zo zou een gemeenschap moeten werken – eigenlijk heel eenvoudig.’

‘“Ben je niet te druk?” en: “Zou je dat wel doen? Je bent eindelijk met pensioen!” wordt me vaak gevraagd. Ik vraag me juist altijd af waarom ik iets NIET zou doen. Of er een echte reden is om het niet te doen. Dat werkt voor mij veel makkelijker dan de vraag ‘waarom wel’
Maar ik laad ook gelukkig snel op: één avond is voor mij genoeg. Dan doe ik alle deuren dicht, zet mijn telefoon uit en kijk zelfs geen televisie. Even helemaal niks. Daarna kan ik weer verder. En als ik ergens tegenaan loop, voel ik me echt gesteund door Versa. Je wordt nooit afgewimpeld: er is altijd tijd en een luisterend oor.’

‘Door dit vrijwilligerswerk krijg ik een kijkje in een wereld die voor mij tot voor kort onbekend was. Ik leer de binnenwereld kennen van mensen uit andere culturen en hun leefomstandigheden. Ik heb ontdekt dat mensen soms niet weten wat ze nodig hebben, totdat het hun wordt aangeboden. Vaak trekken mensen zich terug in moeilijke tijden, terwijl juist nabijheid en steun van anderen enorm kunnen helpen.’
‘Ik kan me Hilversum niet voorstellen zonder dit wijkcentrum. Er gebeuren zoveel mooie dingen in dit pand; we zijn een grote familie. Als iemand me vraagt waarom ik zoveel van mijn vrije tijd aan dit vrijwilligerswerk besteed, is mijn antwoord: “Waarom niet?” Als je thuis gaat zitten achter de geraniums, gaat alles snel achteruit. Maar als er iemand op je zit te wachten als je opstaat, begin je de dag als een blij mens.’

Tekst en foto: Anna Swagerman