30 dagen gezonder: Hilversums Oudercafé omgetoverd tot leefstijlloket

Hoofd, schouders, knie en teen, knie en teen. Hoofd schouders knie en teen. Een vrolijk deuntje klinkt in het Hilversumse buurthuis ZO-Samen. Kleine kindjes staan te dansen op de muziek en om beurten laten ouders zich checken op bloeddruk, gewicht, bloedsuikergehalte en vetpercentage. Om vervolgens met een leefstijlcoach te bespreken welke kleine stappen je kunt zetten naar een gezonder leven. Laagdrempelig en praktisch. Gewoon tijdens het wekelijkse oudercafé. ‘Je bent er dan toch.’

Leefstijlloket midden in de wijk

Op een zonnige woensdagmorgen in maart staan de deuren van het buurthuis éxtra wijd open. Het is de maand van ’30 dagen gezonder’, de landelijke GGD-actie om bewust bezig te zijn met je gezondheid en ideeën op te doen om met kleine stappen aan je eigen gezondheid te werken. ‘Hoe kunnen we de mensen bereiken die in de drukste fase van hun leven zitten en die daardoor het moeilijkst te bereiken zijn?’ Dit was de vraag die opbouwwerker Sandra Zamir van Versa Welzijn en Chanelle Aerts van Team Sportservice zichzelf stelden. En daaruit ontstond het idee voor een leefstijlloket midden in de wijk. ‘Vooral nu we vanuit Versa focussen op Welzijn op Recept om de zorg te ontlasten, zochten we een laagdrempelig platform voor de buurt om met gezondheid bezig te zijn. Elk jaar zoeken Chanelle en ik naar een nieuwe invalshoek. Ik denk dat we daar wel in zijn geslaagd als je ziet hoeveel mensen zich hebben opgegeven.’

Geen ‘platgeslagen’ gezondheidscheck

Sandra: ‘Onze rol vanuit welzijn is het vroegtijdig signaleren van zaken en het motiveren van mensen om aandacht te besteden aan hun gezondheid. Samen met Chanelle hebben we deze ochtend zo ingericht dat we niet alleen een ‘platte’ gezondheidscheck aanbieden, maar vooral ook daarna in gesprek gaan. Want gezondheid is meer dan ‘niet ziek zijn’. Dat weten we inmiddels. En dat zie je terug in het ‘spinnenweb’ van positieve gezondheid. Het draait zeker om voeding en beweging maar ook om bijvoorbeeld je sociale netwerk en zingeving. Als sociaal werker weet ik hoe belangrijk de context is waarin mensen leven.’

Reality check

Sandra is de spin in het web van deze bruisende morgen. Terwijl vrijwilligster Xin Ji overheerlijke en uiteraard zeer verantwoorde bananenpannenkoekjes bakt, staat er kleurrijk fruit op de tafels, gedekt met fleurige tafelkleden. En er is voor iedereen thee, koffie en water met citroen. Naast vaste krachten zoals kinderwerker Kati Lipusz zijn er vrijwilligers actief om dit allemaal mogelijk te maken. Vanuit Team Sportservice doet Chanelle Aerts de checks en haar collega’s Natasja Netten en Roben Schenk gaan daarna individueel met ze in gesprek.

Kati: ‘De meerwaarde van het Oudercafé is dat ouders elkaar kunnen ontmoeten en in een laagdrempelige setting opvoedvragen met elkaar kunnen bespreken en ervaringen kunnen uitwisselen. Daarnaast werken wij wekelijks met een thema. Deze maand is dat dus 30 dagen gezonder. Ouders schrikken soms hoeveel suiker er zit in fristi of frisdrank. Wel even een reality check. Negen moeders van het Oudercafé hebben zich trouwens opgegeven voor gezondheidscheck van vanmorgen.’

Boost

Natasja: ‘Met iedereen neem ik na de check de uitslagen door. Het spinnenweb van positieve gezondheid is voor veel mensen onbekend. Ik merk dat het mensen een boost geeft om met iets nieuws bezig te zijn. Ook dat wij vanuit het leefstijlloket tijd hebben om met ze te gaan zitten. En dat ze zien wat ze in het hier en nu zelf kunnen doen. Dat scheelt weer een bezoekje aan de huisarts. En we hopen natuurlijk dat mensen het verhaal verder vertellen. We hebben uiteraard folders in allerlei talen, maar het ‘face to face’ in gesprek gaan en aandacht hebben voor iemand, dat werkt tien keer beter.’

Irrelevant

‘Preventie is essentieel,’ zegt leefstijlcoach Roben Schenk. ‘Door de samenwerking met Versa Welzijn en in andere gemeentes ook met netwerkpartners MEE, Vivium, Amaris, proberen we zoveel mogelijk mensen te bereiken. Die samenwerking wordt steeds belangrijker. Het is voor inwoners totaal irrelevant van welke organisatie iemand is. Dankzij het preventieve huisbezoek van vrijwilligers van Versa bereiken we met elkaar ook mensen áchter de voordeur. En dat begint met bewustwording. Dat doen we hier vandaag ook. En ook op twee andere ochtenden in de buurthuizen Sint Joseph en in Lopes Dias verderop in Hilversum.’

Hot

Dat leefstijl ‘hot’ is, merkt Roben in zijn dagelijks werk. ‘Onze organisatie zet zich ook in voor onderwijs aan basisschoolkinderen, sportclubs, mensen met een beperking en ouderen. Alles met leefstijl wordt een steeds ‘hotter item’. Maar die switch van zorg en ziekte naar gezondheid en gedrag kost gewoon tijd. Dan helpt het wel dat het nu zo positief onder het vergrootglas ligt. Steeds meer mensen worden zich bewust van de impact van voeding en beweging. Terwijl supermarkten alles doen om jou en mij en ook jongere kinderen te verleiden om meer en ongezonder in te slaan. Zoals het langzamer opengaan van de hekjes bij de ingang, zodat je in alle rust – en dus ook langer – tijd doorbrengt in de supermarkt. En dus meer koopt. Bizar toch?’

Bewust rust met een koffietje in de zon

Als hij in gesprek is over de zes aandachtsgebieden van het bekende spinnenweb vraagt Roben: ‘wat maakt jou gelukkig?’ Bij hemzelf leidde dat ertoe dat hij switchte naar het werken bij het leefstijlloket.

‘Daar werd en word ik blij van. Voor iedereen is dat anders. Dat merk ik ook weer vandaag in ZO-Samen. Het bijhouden van het 30-dagen dagboek kan je daarbij helpen. Ik kan zelf al genieten van een koffietje in de zon. Dan kies ik bewust voor de rust. Of een complimentje geven aan iemand. Zo simpel kan het zijn. Die dertig dagen zijn een manier om je te committeren aan iets dat voor jou belangrijk is. Het is een moment om je leefstijl aan te passen met kleine stappen. Net als het vasten bij verschillende geloven. Het kan je een stimulans geven om bepaalde zaken aan te passen. Net als Dry January, Stoptober en Movember. Zelf douche ik elke morgen koud af en leg twee keer per week mijn telefoon een half uur weg. Dan ga ik gefocust een half uur lezen.’

Woensdagmorgen, lekker handig

Drie vriendinnen zijn speciaal gekomen voor de gezondheidscheck. Oorspronkelijk komen ze uit de Zuid-Oost Indiase deelstaat Tamil Nadu. Vanwege het werk van hun partners zijn ze in Hilversum beland en via de Violenschool van hun kinderen in de Hilversumse Bloemenbuurt hebben ze elkaar leren kennen. ‘De kinderen zitten nu op school, dus woensdagmorgen was een perfect moment om met elkaar de check te laten doen. En ook heel gezellig elkaar weer te zien en te spreken hier in het buurthuis met een heel concreet doel. We kunnen met ons drieën lekker in onze eigen taal praten en zo voelen we ons ook thuis.’ Een van de vriendinnen moet weer snel weg vanwege haar werk bij Primark in Utrecht. ‘Toch mooi deze test kunnen doen, er over kunnen praten en mijn vriendinnen kunnen spreken. Ja, de uitslagen waren goed trouwens.’

Stress door alleen wonen

Niet alleen ouders maar ook enkele ouderen stappen binnen bij ZO-Samen. Zo ook een dame van bijna 87 die elke woensdagmorgen paraat staat om hier voor te lezen aan de peuters. Ze heeft het dagelijkse telefoontje van de ‘belcirkel’ afgewacht voor ze naar het buurthuis is gelopen. Tijdens de stoeltjesgym op de donderdagmorgen hier hoorde ze van de gezondheidscheck. ‘Ik houd mijn gezondheid zo goed mogelijk in de gaten, ook vanwege de osteoporose. Heel prettig dat ik mijn uitslagen meteen kan bespreken met een van de leefstijlcoaches. Dan kan ik kijken wat ik zelf kan doen aan mijn gezondheid. Je pikt altijd wel iets op en ik wil alles proberen. Zo makkelijk kom je niet meer bij de huisarts, valt me op. Alleen wonen geeft stress en ik heb mensen om me heen nodig. Mijn kinderen en kleinkinderen zijn druk en dat is logisch. Gelukkig heb ik een paar goede vriendinnen vlakbij en ik lees al jaren voor aan de peuters in het buurthuis. Heerlijk.’

Meer informatie

Sandra Zamir, szamir@versawelzijn.nl, 06 30 20 24 81

Gezond Gooi focust op Positieve Gezondheid Gezond Gooi is opgericht om samen te werken aan de gezonde samenleving in de Gooi- en Vechtstreek. Het is een samenwerkingsorganisatie waarin zorgaanbieders, gemeenten, welzijnsorganisaties, het sociale domein, verzekeraars en uitvoeringsorganisaties samen met inwoners werken aan de verschuiving van ‘ziekte en zorg naar gezondheid en gezond gedrag’. Daarbij is onze gezamenlijke missie om de professionele zorg en ondersteuning beschikbaar te houden voor degenen die deze zorg werkelijk nodig hebben. Van klacht naar kracht De Gezond Gooi partners werken samen aan een regio waarin gezondheid breder wordt benaderd, vanuit een andere manier van denken en doen. Niet de ziekte staat centraal, maar het vermogen om mee te doen, je aan te passen en het leven aan te kunnen. De nadruk ligt daarbij op Positieve Gezondheid en veerkracht, zodat inwoners zelf de regie kunnen nemen over hun welzijn en het zet in op een nieuwe kijk op gezondheid: ‘van klacht naar kracht’.